Ultrases tolkunlary gurşawda ýaýranda, ultrases tolkunlary bilen gurşawyň özara täsiri sebäpli, gurşaw fiziki we himiki üýtgemeleri başdan geçirýär, netijede aşakdaky effektleri goşmak bilen bir topar mehaniki, termiki, elektromagnit we himiki ultrases täsirleri bolýar:
Mehaniki täsir
Ultrases barlagyndan emele gelen mehaniki hereket, suwuklyklaryň emulsiýasyna, jelleriň suwuklandyrylmagyna we gaty jisimleriň ýaýramagyna kömek edip biler. Ultrases suwuklygy ortaça tolkun emele getirende, suwuklykda saklanan kiçijik bölejikler mehaniki güýç sebäpli düwünde kondensirlenýär we ortaça döwürleýin ýygnanmagy emele getirýär.
Elektromagnit täsiri
Ultrases tolkunlary piezoelektrik materiallarynda we magnitostriktiw materiallarda ýaýranda, ultrases tolkunlarynyň mehaniki hereketi sebäpli induksiýa polýarizasiýa we induksiýa magnitleşme.
Kawitasiýa täsiri
Ultrases tolkunlary suwuklyga ulanylanda köp sanly ownuk köpürjikler emele gelip biler. Munuň bir sebäbi, negatiw basyşy emele getirmek üçin suwuklykda ýerli dartyş stresiniň ýüze çykmagydyr. Basyşyň peselmegi gazyň başda suwuklykda eräp, suwuklykdan ownuk köpürjiklere öwrülmegine sebäp bolýar. Anotherene bir sebäbi, güýçli dartyş stresiniň suwuklygy kawitasiýa diýilýän boşluga “göz ýaşarmagy”. Çukuryň içinde suwuk bug ýa-da suwuklykda erän başga bir gaz, belki wakuum bar. Kawitasiýa netijesinde emele gelen kiçijik köpürjikler daş-töweregiň titremesi bilen hereket etmegi, ösmegi ýa-da ýarylmagyny dowam etdirer. Partlanda, töweregindäki suwuklyk ýokary temperatura we ýokary basyş, şeýle hem zarba tolkunlary döretmek üçin birden köpürjiklere ýarylýar. Kawitasiýa bilen bilelikde içki sürtülme elektrik zarýadyny emele getirip biler we akym sebäpli köpürjiklerde ýagtylyga sebäp bolup biler. Suwuklykda ultrases barlagynyň tehnologiýasy esasan kawitasiýa bilen baglanyşykly.
Malylylyk täsiri
Ultrases ýygylygy we ýokary energiýa sebäpli, iş bölegi siňdirilende ep-esli ýylylyk täsirini döredip biler.
Himiki täsiri
Ultrases tolkunlarynyň täsiri käbir himiki reaksiýalary ösdürip ýa-da çaltlaşdyryp biler. Mysal üçin, arassa arassalanan suw ultrases bejergisinden soň wodorod peroksid döredýär; azotda erän suw ultrases bejergisinden soň azot kislotasyny döredýär; we boýag suwly ergini ultrases bejergisinden soň reňkini üýtgeder ýa-da solýar. Bu hadysalar elmydama kawitasiýa bilen bilelikde bolýar. Ultrases, şeýle hem köp himiki maddalaryň gidrolizini, dargamagyny we polimerizasiýa proseslerini çaltlaşdyryp biler. Ultrases fotokimiki we elektrokimiki proseslere-de möhüm täsir edýär. Dürli aminokislotalaryň we beýleki organiki maddalaryň dürli suwly erginleriniň ultrases barlagyndan soň, häsiýetli siňdiriş spektri zolagy ýitýär we molekulýar gurluşyň kawitasiýa arkaly üýtgändigini görkezýän birmeňzeş umumy siňdirişi görkezýär.
