Ultrases, adamyň gulagynyň eşidiş çäginden ýokary bolan mehaniki tolkuna (ýygylyk> 20 kHz), has ýokary ýygylyk görnüşine (ýygylyk> 100 kHz) ýokary ýygylykly ultrases diýilýär. Häzirki ultrases enjamlarynyň ýygylygy, adatça, 20 kHz-dan 10 MGs aralygynda. Iýmit gaýtadan işlemegiň ösen tehnologiýasy hökmünde ultrases barlagy ýumşak hereket we güýçli degişlilik aýratynlyklaryna eýedir. Iýmitde we beýleki ugurlarda giňden ulanylýar we ösüşiň uly geljegi bar.
Ultrases tolkunlarynyň ýygylygyna we güýjüne görä, ultrases tolkunlaryny iki topara bölmek bolar: ýokary güýçli pes ýygylykly ultrases tolkunlary we pes güýçli ýokary ýygylykly ultrases tolkunlary. Şolaryň arasynda ýokary güýçli pes ýygylykly ultrases (20 bilen 100 kHz aralygyndaky ýygylyk), şeýle hem emulsiýany öňe sürmek, öýjükleri ýok etmek, sterilizasiýa we ferment öldürmek, eti ýumşatmak we maddalary üýtgetmek we ş.m. ýaly iýmit gaýtadan işlemekde köp sanly amaly ultrases barlagy diýlip hem atlandyrylýar. Pes kuwwatly ýokary ýygylykly ultrases (ýygylygy esasan 100 kHz-dan 10 MGs-a jemlenendir) diňe bir lukmançylyk diagnozynda ulanylman, eýsem gatylyk, ýetişmek, şeker, turşulyk we ş.m. iýmit fiziki we himiki aýratynlyklaryny seljermekde we gözegçilikde giňden ulanylýar.
Frequokary ýygylykly ultrases tolkunlary pes ýygylykly ultrases tolkunlaryndan dürli himiki we fiziki täsirlere eýe bolup, köp mukdarda işjeň erkin radikallary döredip biler we şeýlelik bilen polimerleriň zaýalanmagyna we üýtgemegine sebäp bolup biler. Ultrases tolkunlary suwly erginde okislenme reaksiýasyna ulanylanda, ýokary ýygylykly ultrases tolkunlary pes ýygylykly ultrases tolkunlaryndan has köp energiýa tygşytlaýar. Käbir şertlerde ýygylygyň ýokarlanmagy bilen hakyky ultrases güýjüniň giriş güýjüne bolan gatnaşygy ýokarlanýar, ýagny öwrülişiň netijeliligi ýokarlanýar we ýokary ýygylykly ultrases has ýokary sonokimiki netijeliligi gazanyp biler.
Frequokary ýygylykly ultrases barlagynyň bu häsiýetini ulanmak azyk senagatynyň hapa suwlarynda ýa-da gaplamalarynda galyndy zyýanly maddalary hem peseldip biler. Frequokary ýygylykly ultrases barlagyndan emele gelen köp sanly işjeň erkin radikallar aňsat okislenýän iýmit maddalary bilen reaksiýa berip biler we belli bir derejede iýmit maddalarynyň işleýiş aýratynlyklaryny ýokarlandyryp biler.


